„Historia, która łączy pokolenia”

Ośrodek Badań Dziedzictwa Emigracji Polskiej jest partnerem III Międzypokoleniowego Festiwalu Literackiego „Generacja Słowa”. Od 17 do 26 września 2026 roku Sandomierz staje się miejscem spotkań z literaturą, historią i pamięcią. Tegorocznej edycji towarzyszy hasło „Historia, która łączy pokolenia”. Jest ono szczególnie bliskie naszemu Ośrodkowi, ponieważ przypomina, że literatura pozwala dzielić się pamięcią, historią i doświadczeniami kolejnych pokoleń. W tej opowieści ważne miejsce zajmują także polska emigracja i kultura tworzona poza krajem.

Jednym z głównych punktów Festiwalu jest konferencja naukowa „Wizje świata. Legendy, mity, baśnie i bajki w narracjach historycznych, etnograficznych i literackich”, która odbywa się 17 i 18 września 2026 roku w Muzeum Zamkowym w Sandomierzu. Ośrodek reprezentuje jego dyrektorka, dr Justyna Gorzkowicz. W swoim wystąpieniu przybliża postać Stanisława Vincenza – jednego z najważniejszych polskich pisarzy emigracyjnych XX wieku, blisko związanego z Jerzym Giedroyciem i
środowiskiem paryskiej „Kultury”. Prowadzi też słuchaczy w świat huculskich legend, mitów i opowieści obecnych w jego twórczości. To właśnie w nich szczególnie wyraźnie splatają się pamięć, historia, lokalna tradycja i doświadczenie wielokulturowości. Wątek ten tworzy naturalny pomost do kolejnego wydarzenia poświęconego dziedzictwu polskiej emigracji – konferencji „Ludzie Kultury”, organizowanej przez Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie w listopadzie tego roku.

Ważną częścią naszego udziału w Festiwalu jest również projekt multimedialny inspirowany twórczością Brunona Jasieńskiego. Wspólnie przygotowują go Marcin Jerzyna z Działu Literatury Muzeum Zamkowego w Sandomierzu, Justyna Gorzkowicz oraz Jarosław Solecki, związany z Polskim Uniwersytetem na Obczyźnie i Blue Point Art w Londynie. Punktem wyjścia dla wideopoematu jest wiersz „Zwiastowanie”, odczytany na nowo za pomocą współczesnego języka obrazu i form multimedialnych.
Jarosław Solecki występuje także z osobną opowieścią o Orfeuszu. Łączy ją z inicjatywą Blue Point Art i Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie, rozwijaną we współpracy ze szkołą polską w Mediolanie. Dzięki temu sandomierska konferencja zyskuje wyraźny międzynarodowy wymiar i staje się przestrzenią spotkania środowisk działających w Polsce oraz poza jej granicami.

„Generacja Słowa III” to jednak znacznie więcej niż konferencja. W różnych przestrzeniach Sandomierza odbywają się spotkania autorskie, wydarzenia artystyczne, warsztaty, prezentacje i działania literackie, które zapraszają do rozmowy i wspólnego odkrywania literatury.

Cieszymy się, że Ośrodek Badań Dziedzictwa Emigracji Polskiej współtworzy wydarzenie, które pokazuje literaturę nie tylko jako przedmiot badań, lecz także jako żywą przestrzeń pamięci, dialogu i współpracy ponad granicami.

Do zobaczenia w Sandomierzu!
�� 17–26 września 2026
�� Sandomierz
�� Konferencja naukowa: 17–18 września, Muzeum Zamkowe w Sandomierzu
Szczegółowy program Festiwalu i konferencji znajduje się na załączonych plakatach.