„PAMIĘTNIK LITERACK” tom LX/2020

Home  »  Bez kategorii  »  „PAMIĘTNIK LITERACK” tom LX/2020
Mar 30, 2021 KBB

Od REDAKCJI
To już druga edycja londyńskiego „Pamiętnika Literackiego” w okresie pandemii trwającej w Wielkiej Brytanii od marca 2020 roku, oznaczającej zastój, izolację, kryzys, dla niektórych chorobę, dla wszystkich wyczekiwanie… Czekanie na powrót do normalności. Ludzie pióra skupieni wokół Związku Pisarzy, włączeni ze środowiskiem polonijnym, tęsknią do bezpośrednich kontaktów i wymiany poglądów. Od lat daje się zauważyć, że te potrzeby są obustronne. Może właśnie dlatego czytelnicy naszego pisma i widzowie naszych programów piszą, żeby w okresie niezbyt sprzyjającym publicznym spotkaniom, jednak robić „małe Conieco”. Kubusia Puchatka, który używał tego określenia, charakteryzowała pogoda ducha, jakiej i my potrzebujemy, aby przetrwać ten zły czas. Z nadzieją, że on minie oddajemy do rąk Czytelników LX tom „Pamiętnika Literackiego”. Publikujemy w nim prozę i wiersze powstałe w okresie pandemii. Czas zarazy zapisują: Michał Bukowski, Janusz Guttner, Krystyna Kaplan, Joanna Kern, Wojciech Klas, Waldemar Kontewicz, Jakub Kurzyński, Tomasz Łychowski, Irene Sturm, Stefan Tyczyna i Piotr Witt.

Grudniowy tom otwiera zdjęcie „reportera papieża”, czyli Tadeusza Nowakowskiego ze Świętym Janem Pawłem II, które zamieszczamy z okazji ogłoszenia roku 2020 Rokiem Papieża. Gdybyśmy w pełni zaufali dokumentacji archiwalnej ZPPnO, wskazującej na rok 1920 jako datę urodzin Tadeusza Nowakowskiego, to mogliśmy celebrować 100-lecie urodzin obu wybitnych postaci. Pogodziliśmy jednak obie metryki. Na naszych łamach przypominamy (za zgodą Danuty Nowakowskiej i jej syna, Marka) reportaże z  mniej znanych, egzotycznych podróży Jana Pawła II do Nagasaki i na Alaskę. Drukujemy także wspomnienia o pisarzu, a Rafał Habielski kreśli wnikliwy szkic uzasadniający, jakim bezcennym współpracownikiem okazał się Tadeusz Nowakowski w 42-letniej historii Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Rok 2020 jest również Rokiem Leopolda Tyrmanda, którego trzy różne edycje Dziennika 1954 porównuje Katarzyna Bzowska.

Relacja z rozdania ubiegłorocznych Nagród Literackich Związku Pisarzy 2019 obejmuje laudacje, podziękowania laureatów – Niny Taylor-Terleckiej i Erica Karpelesa oraz kolorowy fotomontaż. Uroczystość odbyła się w Ognisku Polskim 21 lutego 2020 r. i zgromadziła międzynarodową publiczność (Paryż, Turyn, Warszawa, Białystok) – dlatego prowadzona była w języku angielskim.

Aleksandrze Ziółkowskiej-Boehm zawdzięczamy interesującą rozmowę o Kresach, przeprowadzoną z Januszem Paluchem. Miłośnikom książek Jana Parandowskiego polecam błyskotliwy esej Adama Wiercińskiego, w którym autor nie szczędzi krytyki pod adresem znanych pisarzy pospiesznie czytających i pomniejszających zasługi wybitnego znawcy kultury antyku. O „poecie w pelerynie z błękitu”, czyli Edwardzie Duszy, pisze z podziwem i przyjaźnią Mirosława Kruszewska. Zapominanych pisarzy emigracyjnych przywołują Nina Taylor-Terlecka i Oskar Stanisław Czarnik. Czy jest, czy też nie ma Archiwum im. Bogdana Czaykowskiego i Adama Czerniawskiego w Lions Bay? Trwające latami nieporozumienia na ten temat rozwiewa Anna Lubicz-Łuba z Kanady.

Natomiast współpracujący z „Pamiętnikiem Literackim” Adam Czerniawski w eseju Szukam Polski krytycznie, a niekiedy i prowokacyjnie prostuje badawcze syntezy krajowych polonistów.

Wspomnień w LX tomie „Pamiętnika” jest kilka. Tłumaczka z USA, Danuta Borchardt-Stachiewicz napisała wspomnienie o swoim sławnym ojcu, Karolu Borchardtcie, autorze książki Znaczy kapitan. Z kolei Jan Chodakowski przypomina sylwetkę wciąż mało znanego polonofila – Ronalda Howarda Stroma, Jan Miodek żegna przyjaciela – Floriana Śmieję, a Ewa Lewandowska-Tarasiuk – prof. Alicję Moskalową.

Stały dział recenzji PL otwiera Mieczysław Orski omawiający pokonferencyjną publikację poświęconą Kazimierzowi Wierzyńskiemu w 50-lecie śmierci poety. Drukujemy też poezję debiutujących na naszych łamach: Izy Smolarek, Jakuba Kurzyńskiego i Aleksandra Sławińskiego.

Do niniejszego tomu wykorzystaliśmy ilustracje Danuty Laskowskiej. Wszystkim Czytelnikom życzę ciekawej lektury.

Regina Wasiak-Taylor
Redaktor naczelny “Pamiętnika Literackiego”

„Pamiętnik Literacki” z pandemią za pan brat

SPIS TREŚCI
7 Od Redakcji, From the Editor
11 Rafał Habielski: TADEUSZ NOWAKOWSKI W ROZGŁOŚNI POLSKIEJ RADIA WOLNA EUROPA
21 Jerzy Nowakowski: WSPOMNIENIA (MOŻE NAZBYT) OSOBISTE
31 Chris Nowakowski: ECHA DAWNYCH LAT. WSPOMNIENIA O OJCU
35 Tadeusz Nowakowski: W DRODZE DO NAGASAKI
46 Joanna Shigenobu: Her red lips belong to a samurai
48 Tadeusz Nowakowski: Z PAPIEŻEM NA ALASCE
57 Regina Wasiak-Taylor: LADY OF SOPLICOWO
65 Nina Taylor-Terlecka: HOW IT ALL CAME ABOUT
71 Adam Wierciński: A BOOK ABOUT AN ARTIST
77 Eric Karpeles: UNDERPAINTING
81 Aleksandra Ziółkowska-Boehm: KRESY – ZAWSZE WAŻNE
96 Tomasz Łychowski: Teraz
97 Piotr Witt: DZIENNIK CZASU ZARAZY 2020
106 Waldemar Kontewicz: DYPTYK PANDEMONICZNY
109 Joanna Kern: NOC WALPURGII W CZASACH ZARAZY
115 Michał Bukowski: CZY PREZYDENT MOŻE SIĘ ZAGADAĆ, A PREMIER NAPIĆ?
118 Jakub Kurzyński: Kawałki
119 Wojciech Klas: OKNO NA ŚWIAT
124 Janusz Guttner: Czy bać się należy
125 Irene Sturm: MOROWE POWIETRZE
126 Stefan Tyczyna: Publiczny dom wariatów
127 Krystyna Kaplan: KRONIKA, MIŁOŚĆ I KORONAWIRUS
137Adam Wierciński: ZDZIWIENIA I SPRZECIWY. POMNIEJSZANIE PARANDOWSKIEGO
145 Katarzyna Bzowska: TRZY DZIENNIKI LEOPOLDA TYRMANDA
153 Mirosława KRUSZEWSKA: Poeta w pelerynie z błękitu
159 Nina Taylor-Terlecka: WIERSZE SPOD KORCA NIEZNANEJ POETKI
173 Anna Lubicz-Łuba: UTRWALAĆ ŚLADY NASZEJ OBECNOŚCI
179 Iza Smolarek: Bordeaux, Werniks, Najdłuższa noc
181 Adam Czerniawski: SZUKAM POLSKI
187 Jan Miodek: FLORIAN ŚMIEJA W MOJEJ PAMIĘCI
191 Oskar Stanisław Czarnik: POŻEGNANIE KRYSTYNY ANGIELSKIEJ
207 Jan Chodakowski: RONALD HOWARD STROM
211 Aleksander Sławiński: Na mooringu, Zgarbiony spacer
213 Danuta Borchardt-Stachiewicz: MÓJ OJCIEC, ZNACZY KAPITAN
219 Maciej Patkowski: MATKA BOSKA PSZCZELNA
226 Katarzyna ZECHENTER: Miłość
227 Waldemar Kontewicz: TORT

RECENZJE I OMÓWIENIA
229 Mieczysław Orski: POETA W CZASIE MARNYM
232 Justyna Gorzkowicz: Z KRAJU HIPERBOREJÓW DO DELF – LONDYŃSKIE „PAMIĘTNIKI LITERACKIE” OKIEM MEDIOZNAWCY
238 Andrzej Wołosewicz: SAME PYTANIA?
243 Adam Wierciński: PISARSKIE DELICJE I REMANENTY
246 Bożena Szałasta-Rogowska: RYBY WCIĄŻ ŻYWE
250 Adam Czerniawski: THE OXFORD HANDBOOK OF EUROPEAN ROMANTICISM
253 Regina Wasiak-Taylor: WIZERUNEK WIARYGODNY I PORYWAJĄCY
258 Jolanta Chwastyk-Kowalczyk: DUŃCZYK, KTÓRY UKOCHAŁ POLSKĘ
261 Zbigniew Mirosławski: AMERYKAŃSKA ANTOLOGIA POETYCKA

LISTY – POLEMIKI
Anthony Lane, Barbara Gaździk, Agnieszka Kania, Piotr Witt, Grażyna Maxwell

KRONIKA ZWIĄZKU PISARZY POLSKICH NA OBCZYŹNIE
269 Prezesi, biogramy, z żałobnej karty
270 Stefan Zajonz: KARTKA Z BONN

Andrzej Maria Borkowski: DANUTA LASKOWSKA-OSIECKA
Ilustracje Danuta Laskowska-Osiecka
80 – gwasz na papierze (z kolekcji Jarosława Koźmińskiego)
144 – gwasz na papierze (z kolekcji Jarosława Koźmińskiego)
218 – litografia (z kolekcji A.M. Borkowskiego)
264 – ilustracja do „Belfagora” Machiavellego
278 – kolaż z okładek książek zaprojektowanych przez artystkę